Follow:

Should flores (Indonesia) be on your bucket list?

Should Flores be on your bucketlist?
English version below

Flores in Oost Nusa Tenggara, ten Oosten van Bali werd mij door vele reizigers getipt als de parel van Indonesië. Onbegane paden, niet verwesterd, prachtige natuur: het echte authentieke Indonesië voor reizigers. Wel waren we gewaarschuwd dat eten en accommodatie in Flores tegen zouden vallen en bovendien duurder zouden zijn dan op Bali. Ik besloot vanaf Bali retourtickets naar havenstad Labuan Bajo te boeken, om vanaf daar een drie weken durende roadtrip te maken door Flores met mijn vriend. In dit artikel deel ik mijn ervaringen en of een (road)tripje naar Flores de moeite waard is.

Roadtrip Flores
Ons plan voor Flores was dus om met een scooter rond te rijden en zo het eiland te verkennen. Ons schema was Labuan Bajo – Ruteng – Bajawa – Ende – Moni en dezelfde route terug, wat in totaal neerkomt op ruim 800 kilometer. Dat klinkt misschien als een slecht plan, maar de Trans-Flores snelweg is eigenlijk van verrassend goede kwaliteit, waardoor we zelfs ondanks de haarspeldbochten gemakkelijk 125 tot 150 kilometer per dag konden rijden. Dus off we went met één backpack, één kleine tas en twee mensen op onze kleine scooter.

Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?

Onze ervaringen
Wij vonden Flores een eiland vol verrassingen, maar niet alleen in de positieve zin, wat het ook lastig maakt een algehele beoordeling te geven of je wel of niet Flores moet bezoeken. Sowieso zijn reisgidsen altijd een beetje gekleurd, aangezien je altijd ergens wel een mooi verhaal over kan schrijven. Ik had zelf een lichtelijke ‘mental breakdown’ tijdens onze tweede week in Flores en naar aanleiding daarvan hebben we wat plannen omgegooid (waardoor we uiteindelijk twee weken bleven in plaats van drie). Om je een realistisch beeld te geven van Flores voor als je ook een bezoek overweegt, hier de meest opvallende, kenmerkende, bizarre, mooie en gekke verhalen en ervaringen in Flores. Zo kun je zelf oordelen of Flores iets voor jou is!

  • Vanaf het moment dat we Labuan Bajo uitreden, begonnen kinderen die ons zagen rijden te gillen, schreeuwen, rennen. De eerste honderd keer zwaaien, high fives en “hello miss!” waren erg leuk. Daarna werd het toch wel vermoeiend en dit gaf me een impressie hoe (vervelend) het moet zijn om beroemd te zijn.
  •  

  • De bevolking van Flores is grotendeels Christelijk. Zo zijn Labuan Bajo en Ende een vreemde mix van Katholieken en Moslims, maar zijn Bajawa en vooral Ruteng heel strikt Christelijk (en daardoor super niet-Indonesisch) met Kathedralen en Indonesische Nonnen (wat natuurlijk stiekem een heel grappig gezicht is). Het Christelijke geloof weerspiegelt duidelijk in de steden, in die zin dat er veel meer regels zijn (die ook echt worden nageleefd) dan in de rest van Indonesië, zoals onder andere boetes voor afval op straat gooien (wat ik zeer aanmoedig) en Ruteng is een echt doolhof van straten met éénrichtingsverkeer (wat ik minder aanmoedig). Er zijn zelfs huisnummers in deze Christelijke steden, iets wat in de rest van Indonesië niet echt gebruikelijk is.
  •  

  • Labuan Bajo beviel ons zeer goed. Dit havendorp is zeer populair vanwege de prachtige onderwaterwereld die rijk is aan roggen, kleine haaien, zeeschildpadden, kleurrijk koraal en duizenden soorten vissen. In Labuan Bajo stikt het dan ook van de duikscholen en snorkeltours en de meeste toeristen vind je hier. Niet gek, want Labuan Bajo herbergt veel cafétjes met een leuke sfeer en lekker eten, zoals Sky Bar waar je uitkijkt over de haven. Grappig detail: Labuan Bajo is ook de plek om je tripje naar Komodo eiland te boeken en de ‘draken’ te zien, maar ik was precies ongesteld (sorry als je dat niet wilde weten) en daarom werd dit me afgeraden. Als de Komodo’s bloed ruiken kon het nog wel eens gevaarlijk worden dus dat heb ik toch maar even aan me voorbij laten gaan.
  •  

  • Accommodatie is een stuk meer basic dan wij tot nu toe gewend waren. Zo hadden we in Ruteng geen water om te douchen en waren bijna alle kamers waar we hebben geslapen vies, oud en hadden we vaak gezelschap (van onder andere kakkerlakken en ratten). In dit soort situaties ben ik altijd zo dankbaar voor mijn muggennet. De prijzen die ‘veel hoger zouden liggen’ vielen daarentegen wel weer mee. De duurste accommodatie waar wij in Flores hebben geslapen was 200.000 rupiah per nacht (ongeveer 13 euro) met zijn tweeën. Als je duurder wilt verblijven dan snap ik dat echter volledig, we hebben niet bepaald comfort gehad op onze roadtrip (terwijl dit soms wel gewenst was!) Echter betaal je dan vaak direct veel meer.
  •  

  • Flores is, ongenuanceerd gebracht, nogal saai. Er is ‘s avonds niks te doen en je komt eigenlijk ook geen andere toeristen tegen (wij waren er in oktober, wat wel het laagseizoen is). Hier moet je je dus wel vooraf op instellen (wat ik dus niet had gedaan).
  •  

  • Hoewel locals in Flores heel enthousiast zijn over Westerlingen, zijn ze over het algemeen niet vooruit te branden. Dit geldt voor heel Flores, maar was in Ende op zijn ergst. Als je de receptioniste van het hotel vraagt of je de kamer mag zich gaat het gepaard met zuchten, steunen en een algehele uitstraling van: ik wil hier niet zijn op dit moment. Ook in restaurants kun je niet bepaald een snelle service verwachten. Onderhandelen werkt niet, want als jij niet direct akkoord gaat met hun (veel te hoge) prijs, dan hebben ze al geen energie meer om nog verder te onderhandelen en laten ze je gewoon lopen.
  •  

  • Even persoonlijk: toen we aankwamen in Ende en we de (vieze) hotelkamer inclusief kakkerlakken hadden geaccepteerd, had ik even een ‘mental breakdown’. Ik vroeg mezelf eigenlijk af waarom we als enige Westerlingen in vredesnaam ook al weer naar Flores waren afgereisd. Ik vond Ende een heel onherbergzame stad, vies, warm, de moskee die je ‘s nachts wakker maakt, constant wordt je aangestaard, nagewezen en benaderd door de locals (met de beste bedoelingen hoor, dat wel, maar ik voelde me ondertussen een beetje een circusdier) en een vervelende thuissituatie speelde ook mee. Resultaat: we besloten onze drie weken Flores in te korten tot twee weken en hebben vlucht naar Sri Lanka vervroegd (nu vliegen we op 12 november naar Sri Lanka). Toen kon ik weer lachen.
  •  

  • De meeste bezienswaardigheden zijn lastig te vinden. Thank god hebben wij de Maps.me app, maar de kleine dorpjes zijn zelfs daarop meestal niet te vinden en staan ook niet aangegeven met borden langs de weg of iets dergelijks. We gebruikten daarom de kaarten die we vonden in de tourist offices (als die er waren) en zette een pinpoint op onze kaart. Ook stopten we vaak in een dorpje nabij en wachtten tot er een local op ons verdwaalde toeristen afstapte om ons te helpen. Dit deden we omdat 90% van de bevolking geen Engels spreekt en dat dus weinig zin heeft. Als zij Engels spreken komen zij naar jou. Al met al hebben we een aantal dingen die we wilden bezoeken nooit gevonden, zoals de Mengeruda hotsprings en de lijmsteengrot van Liang Bua.
  •  

  • De Trans-Flores is een weg van super goede kwaliteit, maar wel doen de Indonesiërs veel aan onderhoud om de risico’s op vallende stenen te ‘verkleinen’. In die zin dat ze met graafmachines op de meest linke plekken gaan staan en rotsen naar beneden laten rollen om het gevaar op losse rotsen zoveel mogelijk te verminderen (ik heb ernstige twijfels bij het succes van deze operaties). Maar, nog genialer, dit gebeurt dagelijks, wat betekent dat op sommige plekken (vooral tussen Ruteng en Bajawa en Ende en Moni), de weg steeds een paar uur dicht is en dan een paar uur open. Als iedereen dan weer mag rijden, is het een enorme zooi van half afgevoerde stenen en honderden scooters die elkaar willen passeren en allemaal over hetzelfde smalle pad (langs de afgrond) willen rijden. Wat ook voorkomt: van Moni naar Ende hadden we net meer dan een uur gewacht en mochten weer rijden en na één kilometer was de weg weer afgesloten. Er is verder nul communicatie tussen de wegwerkers en iedereen is hier de dupe van: er is maar één weg en er zijn dus geen mogelijkheden om de wegwerkzaamheden te vermijden.
  •  

  • In Flores ontdek je weer nieuwe gerechten en zelfs nieuwe fruitsoorten. In Bajawa ontdekten wij bij Café Lucas (aanrader) de Labu Tumis, een tomaat-pompoenstoof die echt heel erg lekker was. De Cah Sawi (groene groente) was nieuw voor ons. Ook proefde ik voor het eerst een vrucht die de locals “Sawo” noemen. Een melkachtige vrucht, die mij doet denken aan een kruising van een vijg en een dragon fruit. Ik weet dat ik deze nergens anders meer ga vinden, maar ze waren echt zo lekker!
  •  

  • In de Bergen, op ongeveer 50 kilometer rijden vanaf Ende, ligt Moni. Moni is helemaal anders dan Ende en een fijne plek om tot rust te komen. Het is ook het plaatsje het dichtste bij Kelimutu National park en de van kleur veranderende bergmeren, wat de belangrijkste reden is dat iedereen hiernaartoe trekt. Hier hebben we de meest perfecte dag in Flores beleefd. In tegenstelling tot de meeste bezoekers besloten wij niet met zonsopgang, maar met zonsondergang Kelimutu national park te bezoeken. Niet alleen was de weg ernaartoe bijna surreëel zo mooi (met een warmwaterbron, de mooiste rijstvelden die ik ooit heb gezien en spelende everzwijntjes), maar Kelimutu national park maakte me echt stil. Zoveel mooie natuur, zo weinig mensen. Het was zo vreedzaam en de energie die er hing was gewoon gelukzalig. Ik heb echt zo lang om me heen gekeken en de frisse lucht ingeademd. Alle dingen die me aan Flores tegenvielen van me af laten glijden. Het toppunt van het national park waren uiteraard de drie (zonder aanleiding) van kleur veranderende kratermeren. Leuk om te weten; de lokale bevolking ziet Kelimutu als een heilige plek. De geesten van de overladen dorpsbewoners rusten volgens hen namelijk in de meren. Nadat de zon onderging reden we terug naar Moni en aten daar de allerlekkerste gado-gado van heel Indonesië (ja, niet alleen Flores!), terwijl de supermaan opkwam. Locals zette toen net een Bob Marley jamsessie in. Bovendien was het bed van die nacht ZO comfortabel. Ja, die dag was eigenlijk gewoon perfect.
  •  

  • De natuur van Flores is werkelijk schitterend. Je hebt berglandschappen, vulkanen, mooie stranden, prachtige koraalriffen, de meest vruchtbare rijstvelden en de grond is rijk aan mineralen in allerlei kleuren, waardoor de stenen variëren van felblauw tot dieprood. Als je houdt van natuur dan is Flores een must-visit.

Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Shouldl Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?

Flores, ja of nee?
Ikzelf kan dus niet zo gemakkelijk zeggen of ik Flores wel of niet zou aanraden. Wel had ik graag eerst dit artikel gelezen voor ik ging misschien.

Wat denken jullie ervan, Flores op je wensenlijstje? Ja of nee?


Should Flores be on your bucketlist?
A lot of travellers I met recommended Flores in East-Nusa Tenggara, east of Bali, to me. It’s supposed to be the hidden gem of Indonesia. Off the beaten track, few tourist, beautiful nature: the real authentic Indonesia. We were warned food and accommodation would be really basic and more expensive (weird but true), but it would be worth it. I decided to book return tickets from Bali to Labuan Bajo and go on a three week road trip with my boyfriend from there. In this article, you’ll read my experiences and based on that you can decide for yourself if Flores should be on your bucket list or not!

Roadtrippin’ Flores
Our plan for Flores was to drive around on a scooter and that way explore the island at our own pace and without spending money on expensive tourist busses. The stops would be: Labuan Bajo – Ruteng – Bajawa – Ende – Moni and the same way back (since there’s only one big road), in total this comes down to a little over 800 kilometers. It might sound as a bad plan alltogether, butactually the Trans-Flores highway is quite nice. The good quality road even allowed us to drive 125 to 150 kilometres a day, even though it’s a winding road. So off we went with one backpack, one small back and two people on our little scooter.

Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?

Our experiences
We found Flores to be full of surprised, pleasant and unpleasant ones varying from place to place! This makes it difficult to give an over all opinion about Flores. Travel guides are always subjective and you can write nice stories about everything. I personally had a little ‘mental breakdown’ in the second week of our trip and because of that we changed the plans a little bit (we decided to reschedule flights and stay two weeks instead of three). To give you a realistic idea of Flores I will share with you our most striking, characteristic, intense, happy, sad, bizarre, beautiful and weird Flores-stories in this article. Based on that, you can decide for yourself!

  • From the moment we hit the Trans-Flores and left Labuan Bajo, children who laid eyes on us got crazy. Screaming, waving, running. The first hundred high fives and greets (they sure learned the words “hello miss!” in school) were nice, but so it started to get tiring. Not at least I have an impression what it’s like to be famous.
  •  

  • The largest part of Flores it’s population is, unlike in Bali and Lombok, Christian and Ruteng and Bajawa are strict Christian towns. However, Labuan Bajo and Ende are a strange mix of Catholics and Muslims. The Christian towns feel very not-Indonesian to me, but I did find it funny to see Indonesian cathedrals and nuns. In these Christian towns there’s strict rules that people actually follow, like a fine for dumping garbage on the streets (yay!) and Ruteng is like a labyrinth wit hall the one way roads (not so yay!). I even saw they even use house numbers here, which is not very common in Indonesia.
  •  

  • We were really fond of Labuan Bajo itself. This town at the harbor is very famous for it’s amazing sea life with small sharks, mantra rays, sea turtles and colourful coral and fish. It’s no wonder that you find many diving schools and tour operators here. The atmosphere here is very cozy, many nice bars and restaurants. Especially Sky Bar, where you have a nice view over the (not so nice) harbor. Funny detail: I wanted to see the Komodo dragons on the nearby Komodo island, but I was having my period so I was advised not to go. If the dragons smell blood.. okay, I’ll save that for another time then!
  •  

  • Accommodation in Flores is a lot more basic than what we are used to. In Ruteng we didn’t have water to shower and almost all the rooms we slept in were dirty, old, and come including some extra company (like cockroaches and rats). I am always so happy with our mosquito net! The high prices we were however not as high as we were told, which was nice. The most expensive room we had was 200.000 rupiah (approximately thirteen euros) per night. I understand if you go for a bit more luxury, it’s worth the extra money here.
  •  

  • Flores is, outside of Labaun Bajo, flatly said, kind of boring. There’s nothing to do at night and you probably meet no or few other backpackers. We visited in October, which is low season too. So be mentally prepared for this (which I wasn’t.)
  •  

  • The locals are very enthusiastic the moment they see Westerners and super friendly, however, they are pretty unmotivated. You see this phenomena in whole Flores, but the worst was Ende. If you ask if you can see the room at the reception of a hotel, you’ll get some sighs, the look and just the whole feeling you should not have asked. Also in restaurants you don’t have to expect a lot of service. You’ll have to pick up a note on which you can write your order, write it down yourself and go and bring it back. And it can literally take up to two hours before you get your food (this is the worst case scenario, most places were alright). Bargaining in Flores unfortunately doesn’t work. They make a price that’s usually too high and if you refuse, they are already to tired to make a new price and just let you walk away. Also very un-Indonesian if you ask me.
  •  

  • Something personal: when we arrived at Ende in the dirty hotel room along with some cockroaches, I had a little breakdown. I asked myself why the hell we were stuck in Flores while we could be somewhere nice. Ende is very non-touristic, it’s warm, dirty and there’s too many mosques that wake you up at night. You also get stared at all the time, people approaching you (with the best intentions, but I did start to feel like an animal from the circus). A stressful situation at home also had part in it. All together it made us decide to shorten our stay in Flores (two weeks instead of three) and booked flights to Sri Lanka for the 12th of November. That brought the smile back to my face.
  •  

  • Most of Flores attractions are difficult to find. Thank god I have the Maps.me app installed, but the small villages are not even on there and there’s no signs whatsoever. Usually we used the pictures in tour offices and pin pointed these on our map. If we were lost we would just go to a nearby village and wait for someone to come ask us if we need help. Because very few people in the small villages speak English, this was more effective than approaching locals. All together we had to miss out on the Mengeruda hotsprings and the cave of Liang Bua, simply because we couldn’t find it. (If you book tours, you of course don’t have this problem).
  •  

  • The Trans-Flores highway is good quality, but you do get held up by maintenance activities to prevent rocks from falling on the roads. They do this by placing big machines near the edge and moving the stones by pushing and pulling. I have by doubts if this actually makes it safer or less save to drive these roads. The maintenance also means some parts of the Trans-Flores are open for a couple of hours and then closed for a couple of hours (especially between Ruteng en Bajawa and between Ende and Moni). There’s no way around it and if the roads open again, that are sandy and full of stones from the maintenance, hundreds of scooters try to pass eachother near the cliff edge. My guess it there’d be safer ways to do this..
  •  

  • In Flores you’ll discover new Indonesian dishes and even new fruits. In Bajawa we enjoyed some Labu Tumis (sauted pumpkin) at Lucas café and we also tried green vegetable dish Cah Sawi here for the first time. My favorite new fruit was ‘Sawo’, which is also called the milky fruit because it’s so creamy. I would describe the flavour as a baby of a fig and a dragon fruit. I don’t know if I’ll ever have them again, I sure hope so.
  •  

  • In the mountains, a 50 kilometre drive from Ende, you’ll find Moni village. Moni is completely different from Ende and a nice place to relax. It’s also the town closest to Kelimutu National Park and the colour changing lakes, which are the most important reasons people come to Moni. We had our most perfect day in Flores here. We decided to go visit Kelimutu National Park with sunset instead of sunrise. Just the road to Kelimutu is already stunning (with hotsprings, the most beautiful rice paddies I’ve ever seen and boars playing around), but Kelimutu itself is just magical. So much of nature’s beauty surrounding you and no other people there. It helped me get rid of all the things that were bothering me in Ende and I just breathed in all the fresh mountain air. The best part were of course the colour changing mountain lakes. The locals believe Kelimutu National Park is sacred and the souls of the local village people rest in the lakes. I could definitely feel it was a truly special place. After sunset we drove back to Moni and had the best gado-gado of whole Indonesia (really!) and the supermoon was just rising, while locals were having a Bob Marley jamsession. Definitely a day I’ll remember.
  •  

  • Flores has a lot of natural beauty. The landscapes, vulcanos, beaches, coral and sealife, super green ricefields and stone full of minerals (which turns them blue and deep red in some places). If you love nature, it’s definitely a must-visit.

Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?Shouldl Flores be on your bucketlist?Should Flores be on your bucketlist?

Flores, yes or no?
Alltogether, it’s not easy to decide whether I would recommend Flores as a travel destnaion or not. I do know I would have liked to read this article first.

What do you think? Is Flores bucket-list material, yes or no?

You can also follow me on:
Instagram
Facebook
Twitter
Pinterest
Bloglovin’

 

Previous Post Next Post

You may also like

5 Comments

  • Reply Noortje

    Hoi Iris,

    Niet zo vaak de tijd om al je verhalen te lezen maar deze even wel :).
    Fijn en interessant om te lezen en wat weer een prachtige foto’s!
    Ik zie je wel een beetje als de opvolger van Floortje Dessing hihi.
    Veel geluk op de volgende reizen.

    liefs, Noortje

    31 October 2015 at 13:03
    • Reply irisovergaauw

      Hi Noortje,
      Wat leuk dat je even een reactie achterlaat en dat je (soms) meeleest! Vind ik fijn om te horen.
      Haha, wat lief. Wie weet;)
      Als ik in NL ben dan moeten we maar weer eens een middagje gezellig afspreken!

      Liefs

      1 November 2015 at 06:39
  • Reply Maaike

    Goed om dit te lezen voordat ik naar Indonesië ga. Ik kijk mijn reis nog even aan voordat ik beslis om wel/ niet naar Flores ga…

    5 November 2015 at 09:02
    • Reply irisovergaauw

      Ja goed plan:) Alleen zou ik Flores denk sowieso niet gedaan hebben. Aan de andere kant, als je je padi gaat doen bijvoorbeeld is Labuan Bajo wel weer een leuke plek waar je op die manier veel mensen ontmoet!

      7 November 2015 at 04:43
  • Reply Maria

    Doe eens gek en ga eens naar de Molukken en Irian Jaya (West-Papua). Top! :-)

    21 November 2015 at 14:32
  • Leave a Reply

    Share your latest post